อุปสรรคในการขยายตลาดอาหารฮาลาลไทยสู่ตลาดโลก

ที่ผ่านมา มักมีความเข้าใจผิด ๆ ว่าสินค้าอาหารฮาลาลของไทยไม่เป็นที่ยอมรับในตลาดโลก ซึ่งความจริงแล้ว สินค้าอาหารฮาลาลไทยได้รับการยอมรับจากตลาดโลกมุสลิมมาโดยตลอด เห็นได้จากมูลค่าส่งออกอาหารไทยไปยังประเทศมุสลิมมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่ถูกมองว่าสินค้าอาหารฮาลาลไทยไม่ได้รับการยอมรับจากตลาดโลกมากนัก จำแนกออกเป็น 3 ด้านสำคัญ ได้แก่
 
1) เรื่องของภาพลักษณ์และความเชื่อมั่น ข้อเท็จจริง คือ ประเทศคู่ค้าจำนวนหนึ่งจึงไม่ทราบว่าประเทศไทยมีการผลิตสินค้าอาหารฮาลาล ในขณะที่ประเทศที่ทราบว่าไทยสามารถผลิตสินค้าอาหารฮาลาลได้แต่ก็ยังมีข้อเคลือบแคลงสงสัย เนื่องจากประเทศไทยไม่ใช่ประเทศมุสลิม จึงนำมาซึ่งความไม่เชี่อมั่นในสินค้า ทั้งที่ในความเป็นจริง ประเทศไทยมีองค์กรศาสนาที่เข้มแข็งและมีเอกภาพ คือ คณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย (CICOT) รวมทั้งคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดจำนวน 36 แห่ง ทำหน้าที่ในการออกใบรับรองผลิตภัณฑ์อาหารฮาลาล ซึ่งผู้ที่เกี่ยวข้องต้องมีมาตรการในการส่งเสริมการรับรู้เพื่อสร้างภาพลักษณ์และความเชื่อมั่นให้เกิดกับอาหารฮาลาลไทยต่อไป
 
2) ข้อกีดกันทางการค้า การที่ประเทศไทยไม่ใช่ประเทศมุสลิม จึงเป็นจุดอ่อนทำให้ประเทศคู่แข่งใช้ข้อเท็จจริงดังกล่าวมาเป็นข้อกีดกันทางการค้า เช่น การไม่ยอมรับตราเครื่องหมายฮาลาลของไทย หรือหากจะนำสินค้าไปจำหน่ายในประเทศต้องได้รับการรับรองฮาลาลรวมถึงใช้เครื่องหมายฮาลาลของประเทศปลายทางเท่านั้น เป็นต้น
 
3) ขาดความรู้ความเข้าใจด้านการตลาดสินค้าอาหารฮาลาล ประเด็นหนึ่งที่อาจถูกมองว่าสินค้าอาหารฮาลาลไทยไม่ได้รับการยอมรับจากตลาดโลก อาจเป็นผลมาจากการขาดความรู้ความเข้าใจด้านการตลาดสินค้าอาหารฮาลาล ซึ่งการเรียนรู้พฤติกรรมในตลาดเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่จะทำให้การขยายตลาดอาหารฮาลาลประสบผลสำเร็จ ประเด็นเล็กๆ ที่หลายคนมองข้าม อาจเป็นกลยุทธ์ที่ทำให้ท่านสามารถพลิกเกมธุรกิจมาเป็นต่อคู่แข่งก็เป็นได้ เช่น พฤติกรรมผู้บริโภคของคนมุสลิมในกลุ่มประเทศพัฒนาในยุโรปหรือสหรัฐฯ รวมถึงประเทศมาเลเซีย (สัดส่วนประชากรในมาเลเซียประมาณ 60%) มักให้ความสำคัญกับเครื่องหมายฮาลาลมาก เนื่องจากในประเทศเหล่านี้แวดล้อมไปด้วยอาหารที่มิใช่ฮาลาล ดังนั้น เครื่องหมายฮาลาลที่ติดบนบรรจุภัณฑ์จึงเป็นสิ่งเดียวที่การันตีว่าสิ่งที่เขาบริโภคไม่ขัดกับหลักศาสนา ซึ่งตรงข้ามกับประเทศมุสลิมในตะวันออกกลาง ที่ผู้บริโภคเชื่อว่าอาหารที่มีจำหน่ายในท้องตลาดในประเทศของตนส่วนใหญ่บริโภคได้โดยไม่ขัดหลักศาสนาและไม่จำเป็นต้องติดเครื่องหมายฮาลาล แต่หากพบว่ามีอาหารบางประเภท เช่น ข้าวสาร น้ำตาลทราย ผักผลไม้สด หรือน้ำดื่ม มีการติดเครื่องหมายฮาลาลไว้บนบรรจุภัณฑ์ อาจสร้างความเคลือบแคลงสงสัยขึ้นได้ว่าทำไมสินค้าที่เป็นฮาลาลโดยธรรมชาติเหล่านี้จึงมีการติดเครื่องหมายฮาลาล ทั้งนี้เนื่องจากประเทศมุสลิมในตะวันออกกลางมักจะเข้มงวดอาหารฮาลาลเฉพาะอาหารที่เป็นเนื้อสัตว์รวมทั้งอาหารแปรรูปที่มีส่วนผสมของเนื้อสัตว์เท่านั้น ดังนั้น การติดเครื่องหมายฮาลาลทุกผลิตภัณฑ์อาจทำให้ผู้บริโภคในประเทศแถบตะวันออกกลางเกิดความสับสนหรือไม่ไว้วางใจได้ ตัวอย่างดังกล่าวดูเหมือนเป็นประเด็นเล็กๆ แต่อาจเป็นเรื่องใหญ่ที่ส่งผลทำให้สินค้าอาหารฮาลาลไทยไม่สามารถทำตลาดสินค้าอาหารฮาลาลได้เท่าที่ควร
แหล่งที่มาข้อมูล : http://www.thaihalalfoods.com (ฐานข้อมูลเพื่อสนับสนุนการพัฒนาฮาลาลไทย)